Những công trình lớn 'mắc kẹt' ở Quảng Ngãi

Ở phía tây tỉnh Quảng Ngãi (thuộc tỉnh Kon Tum cũ) có nhiều dự án, công trình thi công dở dang, chưa biết bao giờ về đích, trong đó có tuyến đường trục chính phía tây thành phố Kon Tum (cũ) và dự án xây dựng cầu - đường 2 đầu cầu từ bến du lịch xã Ia Chim kết nối với xã Ya Ly, nối từ thành phố Kon Tum (cũ) qua hồ thủy điện Ya Ly. Tổng kinh phí 2 dự án lên đến gần 1.700 tỉ đồng.

Công trình dang dở thi công

Mới đây, chúng tôi trở lại dự án tuyến đường trục chính phía tây thành phố Kon Tum (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi). Cứ ngỡ con đường này đã "thành da, thành thịt", nhưng khi đi từ quốc lộ 14 (đường Hồ Chí Minh) chạy vào hướng nam, có đoạn đường đã thi công xong việc thảm nhựa, hệ thống thoát nước và taluy. 

Thế nhưng, càng đi sâu theo đường về hướng sông Đăk Bla, tuyến đường ngổn ngang hiện ra. Có đoạn đã thảm nhựa nhưng chưa hoàn thành thi công mương thoát nước 2 bên đường. Có đoạn đường được đắp đất đỏ, chưa được lu lèn rồi dừng lại. Dọc theo tuyến đường, chúng tôi chứng kiến lác đác các phương tiện thi công, với một số công nhân, kỹ thuật, còn một vài chỗ khác thì xe tải và các phương tiện nằm im.

ẢNH: HẢI PHONG

Đặc biệt, đoạn ở gần thôn Phương Quý 2, xã Ngọk Bay, hiện trường còn bề bộn. Đi qua cây cầu thi công dở dang, vật liệu xây dựng đá, cát… ngổn ngang, chúng tôi quan sát thấy phía nam cầu này còn nhà dân, ruộng… chưa được giải phóng mặt bằng. 

Người dân ở đây cho biết, công trình thực hiện từ năm 2020 đến nay chưa xong, người dân đi lại rất khổ, nên rất mong chính quyền và đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ để bà con bớt vất vả.

ẢNH: P.A

Từ công trình ngàn tỉ dở dang nói trên, chúng tôi được người dân cho biết, công trình xây dựng cầu và đường từ bến du lịch xã Ia Chim kết nối xã Ya Ly (phía tây Quảng Ngãi), có vốn hàng trăm tỉ cũng đang dang dở. Theo sự chỉ đường của người dân, chúng tôi đi qua các rừng cao su, cà phê xanh tốt, tìm đến công trình cầu đường nói trên ở phía đông hồ thủy điện Ya Ly.

Tại đây, chúng tôi chứng kiến công trình xây dựng đường và cầu bắc qua hồ thủy điện thì vẫn chưa có tiến triển nhiều so với thời gian cuối tháng 5 vừa qua. Đi ra hướng cầu bắc qua sông, bên này bờ đông là xã Ia Chim, khoảng 5 năm qua, đơn vị thi công chỉ làm xong một mố cầu, đoạn đường. Còn bên kia phía tây cầu là xã Ya Ly, có một con đường bê tông mở qua một ngọn đồi. Công trình vẫn còn nhiều nham nhở, bộn bề.

Hàng loạt vướng mắc

Theo tìm hiểu của Thanh Niên, tuyến đường trục chính phía tây thành phố Kon Tum (cũ) là dự án trọng điểm, dài khoảng 20 km, tổng vốn gần 1.500 tỉ đồng (nguồn vốn Trung ương hơn 746 tỉ đồng). Dự án khởi công từ năm 2020, dự kiến hoàn thành năm 2026, được kỳ vọng sẽ giảm tải cho tuyến quốc lộ 14 (đường Hồ Chí Minh), kết nối khu công nghiệp, đô thị, du lịch và khai thác quỹ đất ven sông Đăk Bla. 

Thực tế, nguồn vốn hàng nghìn tỉ đã có và sẵn sàng đợi giải ngân, nhưng tình trạng thi công dở dang, kéo dài nhiều năm khiến hạ tầng đô thị xuống cấp, người dân bức xúc, còn mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội thì đến nay vẫn nằm trên giấy.

ẢNH: P.A

Theo báo cáo của chủ đầu tư, dự án đường trục chính phía tây thành phố Kon Tum (cũ), kế hoạch vốn năm 2026 giao 347 tỉ đồng, đến ngày 10.7 giải ngân được 66,4 tỉ đồng (đạt hơn 33% kế hoạch vốn giao). 

Dự án xây dựng cầu và đường 2 đầu cầu từ bến du lịch xã Ia Chim kết nối xã Ya Ly được triển khai xây dựng vào tháng 9.2022, do Sở GTVT tỉnh Kon Tum (cũ) làm chủ đầu tư, có kinh phí hơn 169 tỉ đồng, do ngân sách Trung ương hỗ trợ đầu tư theo ngành, lĩnh vực giai đoạn 2021 - 2025 và các nguồn vốn khác. Dự án có chiều dài xây dựng khoảng 2,6 km, trong đó có 1 cầu vượt lòng hồ thủy điện Ya Ly.

ẢNH: P.A

Dự án này được cho là từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông vận tải theo quy hoạch; đảm bảo kết nối giao thông thuận lợi từ thành phố Kon Tum đi huyện Sa Thầy và huyện Ia H'Drai (Kon Tum cũ), tạo liên kết vùng, đáp ứng đi lại của người dân và khai thác tiềm năng du lịch lòng hồ thủy điện Ya Ly.

Thế nhưng, sau nhiều năm dự án chỉ mới xây được một mố cầu M1, M2, trụ T1 và một số đoạn đường dẫn. Dự án này đã bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công nhưng lũy kế giá trị thực hiện hợp đồng đến nay đạt 49 tỉ đồng (đạt hơn 32% kế hoạch). Hiện 5 trụ cầu và các hạng mục khác chưa thể thi công nên 60 tỉ đồng kế hoạch vốn năm 2026 ách tắc.

Từ khi sáp nhập tỉnh Kon Tum và Quảng Ngãi (nay là tỉnh Quảng Ngãi), ông Nguyễn Ngọc Sâm, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, đã nhiều lần đi kiểm tra các dự án phía tây Quảng Ngãi do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông, dân dụng và công nghiệp phía tây tỉnh Quảng Ngãi (BQL) làm chủ đầu tư, trong đó có 2 dự án nói trên. 

Đáng nói là, kinh phí có sẵn nhưng quá trình thi công 2 dự án nói trên chậm tiến độ do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư, vốn giải ngân và quy trình thẩm định. 

Khó khăn chủ yếu xuất phát từ việc giá đất bồi thường chưa đạt sự đồng thuận, thủ tục kéo dài, hồ sơ điều chỉnh phương án bồi thường chưa hoàn thiện, khó khăn trong xác minh nguồn gốc đất… Vì vậy, hiện trạng tại các công trình thi công chắp vá nói trên là do mặt bằng bàn giao nhỏ giọt.

ẢNH: P.A

Nguyên nhân lớn nhất của dự án đường trục chính phía tây thành phố Kon Tum (cũ) là do vướng mặt bằng dẫn đến tiến độ thi công ì ạch, chậm giải ngân vốn đầu tư. Còn dự án xây dựng cầu và đường 2 đầu cầu từ bến du lịch xã Ia Chim kết nối xã Ya Ly, trở ngại lớn làm ách tắc thi công là do mực nước hồ thủy điện Ya Ly đã dâng cao hơn cao trình thiết kế, nên không thể đóng móng cọc công trình, chưa kể việc đưa sà lan, các thiết bị, phương tiện thi công chuyên dụng gặp khó khăn do địa hình ở đây.

Hiện BQL đã kiến nghị điều chỉnh giải pháp thiết kế và biện pháp thi công; đồng thời trình Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi phương án thi công dưới nước để triển khai xây dựng. 

Chủ đầu tư đã kiến nghị cấp có thẩm quyền cho phép điều chỉnh giải pháp thiết kế và biện pháp thi công cho phù hợp với thực tế. BQL đã trình Sở Xây dựng thẩm định phương án thi công dưới nước để có cơ sở triển khai thực hiện. BQL cũng đã thuê đơn vị tư vấn thẩm tra để thống nhất phương án. Sau khi đã thẩm định phương án xong, chủ đầu tư tiếp tục triển khai xây dựng cầu. Tuy nhiên, Tây nguyên đang mùa mưa, nước hồ thủy điện Ya Ly đang lớn, việc thi công phải đợi hết mùa mưa.

Vướng mặt bằng nên dự án thi công ì ạch không chỉ ở 2 dự án nói trên, mà nhiều dự án phía tây Quảng Ngãi cũng đang trong tình trạng này. 

Đó là dự án hạ tầng của dự án đường Trường Chinh; dự án nâng cấp mở rộng tỉnh lộ 671; dự án chỉnh trang đô thị và tạo quỹ đất phục vụ quy hoạch khu du lịch - đô thị sinh thái nghỉ dưỡng kết hợp thể thao tại xã Đăk Rơ Wa.

Không chỉ phía tây tỉnh Quảng Ngãi, mà khu vực phía đông tỉnh này, tình trạng nhiều dự án thi công ì ạch do vướng mặt bằng cũng diễn ra không ít. Theo đó, có dự án "khủng" 3.500 tỉ đồng xây dựng đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi.